कानुनी हदम्याद सन्दर्भ (Hadmyad)
नेपालको प्रचलित कानुनमा मुख्य मुद्दा र पुनरावेदनको हदम्याद कति हुन्छ?
नेपालको कानुनअनुसार हदम्याद ऐनले नै तोकेको अनिवार्य समयसीमा हो—मुलुकी देवानी कार्यविधि संहिता २०७४ बमोजिम पुनरावेदनमा ७० दिन (दफा २१९), लिखित जवाफमा १५ दिन र थामिने १५ दिन (दफा ११०–१११), ऋण तथा लेनदेन मुद्दामा २ वर्ष (देवानी संहिता दफा ४९२) तथा सर्वोच्च अदालतमा फैसला पुनरावलोकनमा ६० दिन (न्याय प्रशासन ऐन दफा ११) हदम्याद तोकिएको छ।
फिराद वा पुनरावेदन अघि हदम्याद र म्याद किन छुट्याउने?
अदालती अभ्यासमा हदम्याद (मुद्दा वा उजुरी दायर गर्ने मूल कानुनी समय) नाघेमा स्रेस्तेदारबाट दरपीठ वा मुद्दा खारेज हुने जोखिम रहन्छ भने म्याद मुद्दा दायर भएपछि अदालतबाट तामेली हुने सूचना र हाजिर हुने अवधि हो। अन्तिम मिति यकिन गर्दा विशेष ऐन र संशोधन अवश्य रुजु गर्नुपर्छ।
- विशेष ऐन (जस्तै बैंकिङ्ग कसूर तथा सजाय ऐन, श्रम ऐन, उपभोक्ता संरक्षण ऐन) ले मुलुकी संहिताको सामान्य हदम्यादभन्दा फरक अवधि तोकेको हुन सक्छ।
- अन्तिम दिन शनिबार वा सार्वजनिक बिदा परेमा अदालत खुलेको भोलिपल्टै दाखिला गर्न सकिने प्रचलन र वि.सं. महिनाको दिनसंख्या जाँच्नुहोस्।
- थाहा पाएको मितिबाट हदम्याद सुरु हुने विषयमा कारण परेको वा जानकारी भएको वास्तविक मिति प्रमाणित राख्नुहोस्।
नेपालका प्रमुख देवानी, बैंकिङ्ग तथा पुनरावेदन हदम्यादहरू
| मुद्दा / कार्यविधि | सम्बद्ध ऐन तथा दफा | सामान्य कानुनी हदम्याद |
|---|---|---|
| ऋण तथा लेनदेन असुली मुद्दा | मुलुकी देवानी संहिता २०७४, दफा ४९२ | भुक्तानी म्याद वा कारोबार मितिले २ वर्ष |
| करार उल्लंघन सम्बन्धी दाबी | मुलुकी देवानी संहिता २०७४, दफा ५४४ | कारोबार वा उल्लंघन थाहा पाएको मितिले २ वर्ष |
| प्रतिउत्तरपत्र / लिखित जवाफ | दे.का.संहिता २०७४, दफा ११९ / ११०–१११ | २१ दिन (वा अवस्थाअनुसार १५ दिन + १५ दिन थामिने) |
| जिल्लाबाट उच्च अदालतमा पुनरावेदन | दे.का.संहिता २०७४, दफा २०५ र २१९ | फैसला नक्कल पाएको वा थाहा पाएको मितिले ७० दिन |
| अन्तरिम आदेश उपर निवेदन/पुनरावेदन | दे.का.संहिता २०७४, दफा १५६ | १५ दिन |
| सर्वोच्च अदालत फैसला पुनरावलोकन | न्याय प्रशासन ऐन २०७३, दफा ११ | अन्तिम फैसलाको जानकारी पाएको ६० दिन |
| चेक अनादर र बैंकिङ्ग कसूर | बैंकिङ्ग कसूर ऐन २०६४ (दोस्रो संशोधन २०८२) र विनिमेय अधिकारपत्र ऐन २०३४ | संशोधित दफा ३क अनुसार ४५ दिने सूचना तथा कानुनी उजुरी अवधि |
आधिकारिक कानुनी स्रोत र सन्दर्भहरू
- मुलुकी देवानी कार्यविधि संहिता, २०७४ — मुद्दा दर्ता, म्याद र पुनरावेदन हदम्याद
- मुलुकी देवानी संहिता, २०७४ तथा न्याय प्रशासन ऐन, २०७३ — लेनदेन, करार र पुनरावलोकन हदम्याद
प्रायः सोधिने प्रश्न
के अदालतले समाप्त भइसकेको हदम्याद थप्न सक्छ?
कानुनमा स्पष्ट रूपमा काबू बाहिरको परिस्थिति वा थाम्ने-थमाउने व्यवस्था तोकिएको अवस्थाबाहेक मूल हदम्याद अदालतले स्वेच्छाले थप्न मिल्दैन।
हदम्यादको अन्तिम दिन शनिबार वा अदालत बिदा परेमा के हुन्छ?
प्रचलित कार्यविधिअनुसार अन्तिम दिन सार्वजनिक बिदा वा अदालत बन्द भएमा त्यसको तत्काल भोलिपल्ट अदालत खुलेको पहिलो दिन दाखिला गर्दा म्यादभित्रै मानिन्छ।

७४० ऐन र १०,५५४ ने.का.प. नजिरभित्र हदम्यादका वास्तविक दफा तुरुन्त खोज्नुहोस्:
