प्रचलित नेपाल कानुन · ACT
कम्पनी ऐन २०६३
प्रस्तावना सार (Preamble Overview)
The **Company Act (कम्पनी ऐन)** of 2063, certified on Kartik 24, 2063, is a comprehensive piece of legislation falling under the category of Industry, Commerce, and Supply (**उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति**), aiming to regulate and streamline company formation, operation, and administration. The Act, structured into various parts (**भाग**) and articles (**धारा**), establishes the legal framework for different types of companies, including public companies (**पब्लिक कम्पनी**), private companies (**प्राइभेट कम्पनी**), and foreign companies (**विदेशी कम्पनी**). It defines the duties (**कर्तव्य**) of company officials (**पदाधिकारी**), including the board of directors (**सञ्चालक समिति**) and the company secretary (**कम्पनी सचिव**), along with their rights (**अधिकार**). The Act specifies procedures (**प्रक्रिया**) for company registration, share issuance, and transfer, along with detailed provis…
ऐनको संक्षिप्त विवरण
| कानुनको नाम | कम्पनी ऐन २०६३ |
|---|---|
| ऐन नं. | २०६३ |
| प्रकार | ACT |
| कुल दफा तथा खण्ड संख्या | २११ |
दफा र परिच्छेदको विषयसूची (Table of Contents)
- १ — संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ
- २ — परिभाषा
- कम्पनीको संस्थापना
- ३ — कम्पनीको संस्थापना
- ४ — कम्पनी संस्थापनाको लागि निवेदन दिनु पर्ने
- ५ — कम्पनी दर्ता गर्नु पर्ने
- ६ — कम्पनी दर्ता गर्न इन्कार गर्न सकिने
- ७ — कम्पनी सङ्गठित संस्था हुने
- ८ — दायित्व सीमित हुने
- ९ — शेयरधनीहरुको सङ्ख्या
- १० — कम्पनीले पालन गर्नु पर्ने शर्तहरु
- ११ — पब्लिक कम्पनीको चुक्ता पूँजी
- १२ — केही खास कारोबार गर्न पब्लिक कम्पनी हुनु पर्ने
- १३ — प्राइभेट कम्पनी पब्लिक कम्पनीमा परिणत हुने
- १४ — पब्लिक कम्पनी प्राइभेट कम्पनीमा परिणत हुने
- १५ — म्याद, सूचना आदि तामेल गर्ने
- १६ — रजिष्ट्रारको काम र कर्तव्य
- १७ — संस्थापना पूर्व करार
- प्रबन्धपत्र, नियमावली तथा विवरणपत्र
- १८ — प्रबन्धपत्र
- १९ — प्रबन्धपत्रमा सहीछाप गर्नु पर्ने
- २० — नियमावली
- २१ — प्रबन्धपत्र वा नियमावलीमा संशोधन
- २२ — प्रबन्धपत्र र नियमावली प्रकाशन गर्नु पर्ने
- २३ — विवरणपत्र प्रकाशन गर्नु पर्ने
- २४ — विवरणपत्रमा लेखिएको कुराको जवाफदेही
- २५ — प्रतिलिपि दिनु पर्ने
- २६ — कम्पनीको छाप र सोको प्रयोग
- शेयर र डिबेञ्चर
- २७ — शेयरको अङ्कित मूल्य र दरखास्त
- २८ — शेयरको बाँडफाँड
- २९ — प्रिमियम मूल्यको शेयर जारी गर्न सकिने
- ३० — फरक अधिकार भएका शेयर र त्यस्ता शेयरधनीको अधिकार
- ३१ — शेयरको विवरण कार्यालयमा पठाउने
- ३२ — धितोपत्र कारोबार गर्ने
- ३३ — शेयर प्रमाणपत्र
- ३४ — ऋण वा डिबेञ्चर उठाउने
- ३५ — डिबेञ्चर उठाउने कार्यविधि
- ३६ — डिबेञ्चर ट्रष्टी र कम्पनीबीच सम्झौता हुनु पर्ने
- ३७ — डिबेञ्चर ट्रष्टीले जाँचबुझ गर्न र विवरण माग गर्न सक्ने
- ३८ — कम्पनीले डिबेञ्चर ट्रष्टी समक्ष आवधिक विवरण पेश गर्नु पर्ने
- ३९ — डिबेञ्चर ट्रष्टीको अधिकार र दायित्व
- ४० — डिबेञ्चर ट्रष्टीले सेवा शुल्क लिने
- ४१ — डिबेञ्चर ट्रष्टीलाई डिबेञ्चरवालाको अधिकार हुने
- ४२ — शेयर वा डिबेञ्चर बिक्री गर्न वा धितोबन्धक राख्न सकिने
- ४३ — शेयर वा डिबेञ्चर दाखिल खारेज गर्ने
- ४४ — शेयर वा डिबेञ्चरको दर्ता गर्न इन्कार गर्न सकिने
- ४५ — शेयर वा डिबेञ्चर दाखिल खारेज हुने अन्य अवस्था
- ४६ — शेयरधनी र डिबेञ्चरवालाको दर्ता किताब
- ४७ — शेयरमा रहेको हक सम्बन्धी जानकारी
- ४८ — शेयरधनीको ठेगाना
- ४९ — शेयरधनीको सूची
- ५० — आधारभूत शेयरधनीहरु
- ५१ — शेयर, डिबेञ्चर र ऋणको लगत
- ५२ — शेयरमा दाबी
- ५३ — शेयर बापतको रकमको भुक्तानी
- ५४ — साझा गरी लिएको शेयरको रकम चुक्ता गर्ने
- ५५ — शेयर डिबेञ्चरमा हकदार मानिने
- ५६ — शेयर पूँजी हेरफेर गर्ने कम्पनीको अधिकार
- ५७ — शेयर पूँजी घटाउने
- ५८ — शेयर पूँजी घटाउन अदालतको स्वीकृति प्राप्त गर्ने कार्यविधि
- ५९ — पूँजी घटाइएको शेयरमा शेयरधनीहरुको दायित्व
- ६० — कम्पनीको खुद सम्पत्ति घटेमा सञ्चालक जिम्मेवार हुने
- ६१ — कम्पनीले आफ्नो शेयर आफैले खरिद गर्न नहुने
- ६२ — कम्पनीले आफ्नो शेयर खरिद गर्न कुनै ऋण वा आर्थिक सहयोग दिन नहुने
- ६३ — कारोबार प्रारम्भ गर्न स्वीकृति लिनु पर्ने
- ६४ — डिस्काउण्टमा शेयर निष्काशन गर्न वा बिक्री गर्न नहुने
- ६५ — अग्राधिकार शेयर
- ६६ — नाबालक र कानून बमोजिम करार गर्न अयोग्य व्यक्ति संस्थापक हुनमा बन्देज
- ६६क — कर्मचारी शेयर बिक्री योजना
- कम्पनीको सभा
- ६७ — कम्पनीको साधारण सभा
- ६८ — सञ्चालक उपस्थित हुनु पर्ने
- ६९ — सभाको वैधानिकता
- ७० — सभामा भाग लिन र मतदान गर्न नपाउने अवस्था
- ७१ — साधारण सभामा मतदान गर्ने अधिकार
- ७२ — सञ्चालकको निर्वाचन गर्दा मतदान गर्ने व्यवस्था
- ७३ — गणपूरक सङ्ख्या
- ७४ — छलफल र निर्णय
- ७५ — विवरण राख्नु पर्ने
- ७६ — वार्षिक साधारण सभा
- ७७ — वार्षिक साधारण सभामा पेश गर्नु पर्ने र निर्णय हुनु पर्ने विषयहरु
- ७८ — कार्यालयमा प्रतिवेदन पेश गर्नु पर्ने
- ७९ — वार्षिक साधारण सभाको निमित्त कागजात तयार राख्ने
- ८० — वार्षिक विवरण पेश गर्ने
- ८१ — विवरण नपठाएमा जरिबाना हुने
- ८२ — विशेष साधारण सभा
- ८३ — विशेष प्रस्ताव पेश गर्नु पर्ने
- ८४ — शेयरधनीहरुलाई संक्षिप्त आर्थिक विवरण पठाउने व्यवस्था
- ८५ — दर्ता नम्बर उल्लेख गर्नु पर्ने
- सञ्चालक समिति
- ८६ — सञ्चालक समिति र सञ्चालकको सङ्ख्या
- ८७ — सञ्चालकहरुको नियुक्ति
- ८८ — सञ्चालक हुनको निमित्त लिनु पर्ने शेयर
- ८९ — सञ्चालकको पदमा नियुक्त हुन वा बहाल रहन नसक्ने अवस्था
- ९० — सञ्चालकहरुको कार्यकाल
- ९१ — सञ्चालकहरुको पारिश्रमिक, भत्ता, पुरस्कार इत्यादि
- ९२ — सञ्चालकहरुले जानकारी गराउनु पर्ने
- ९३ — सञ्चालकको संलग्नता रहेको कम्पनीसँगको कारोबार
- ९४ — सञ्चालकले शेयर बारेमा जानकारी गराउनु पर्ने
- ९५ — सञ्चालक समितिको अधिकार र कर्तव्य
- ९६ — प्रबन्ध सञ्चालकको नियुक्ति र कम्पनीको व्यवस्थापन
- ९७ — सञ्चालक समितिको बैठक
- ९८ — सञ्चालक समितिको बैठकको सूचना
- ९९ — सञ्चालकहरुको जवाफदेही तथा दायित्व
- १०० — धितोपत्रको जानकारी गराउनु पर्ने
- १०१ — पदाधिकारी वा शेयरधनीलाई ऋण प्रदान गर्न प्रतिवन्ध
- १०२ — पदाधिकारीले झुट्टा विवरण दिन नहुने
- १०३ — अन्य व्यक्तिसँगको कारोबार र कम्पनीको अधिकार क्षेत्र
- १०४ — कम्पनीलाई बन्धनकारी हुने
- १०५ — सञ्चालकहरुको अख्तियारीमा प्रतिबन्ध
- १०६ — भईसकेको काम कारबाहीको मान्यता
- १०७ — सञ्चालक तथा कम्पनी सचिवको दर्ता किताब
- कम्पनीको हिसाब किताब र लेखा
- १०८ — कम्पनीको लेखा
- १०९ — वार्षिक आर्थिक विवरण र सञ्चालक समितिको प्रतिवेदन तयार गर्नु पर्ने
- लेखापरीक्षण
- ११० — कम्पनीले लेखापरीक्षक नियुक्त गर्नु पर्ने
- १११ — लेखापरीक्षकको नियुक्ति
- ११२ — लेखापरीक्षकमा नियुक्त हुन नसक्ने
- ११३ — कार्यालयले लेखापरीक्षक नियुक्त गर्न सक्ने
- ११४ — हिसाबकिताब र लेखा दिनु पर्ने
- ११५ — लेखापरीक्षकको काम र कर्तव्य
- ११६ — लेखापरीक्षण प्रतिवेदनमा लेखापरीक्षकको सही हुनु पर्ने
- ११७ — सूचना दिनु पर्ने
- ११८ — लेखापरीक्षकको पारिश्रमिक
- ११९ — नियुक्त लेखापरीक्षकलाई हटाउने व्यवस्था
- कैफियत तलब र जाँच
- १२० — कार्यालयले कैफियत तलब गर्न सक्ने
- १२१ — कार्यालयले निरीक्षक खटाउन सक्ने
- १२२ — निरीक्षकको काम, कर्तव्य र अधिकार
- १२३ — निरीक्षकलाई सहयोग गर्नु पर्ने
- १२४ — प्रतिवेदन पेश गर्नु पर्ने
- १२५ — जाँचको खर्च
- कम्पनीको स्वेच्छिक खारेजी
- १२६ — ऋण तिर्न सक्षम कम्पनीको खारेजी (लिक्वीडेशन)
- १२७ — लिक्वीडेटर तथा लेखापरीक्षकको नियुक्ति
- १२८ — दामासाही सम्बन्धी प्रचलित कानून बमोजिम हुने
- १२९ — दायित्व भुक्तानी गर्न कम्पनी असक्षम भएमा निवेदन दिनु पर्ने
- १३० — लिक्वीडेटरले कम्पनीको सम्पत्ति आफ्नो जिम्मामा लिन सक्ने
- १३१ — लिक्वीडेटरको अधिकार र कर्तव्य
- १३२ — कम्पनीको दर्ता खारेजी
- १३३ — साहू तथा शेयरधनीले उजूर गर्न सक्ने
- १३४ — जालसाजी वा ठगी गरेमा कारबाही गर्ने
- १३५ — सुरक्षित साहूहरुको अधिकारमा कुनै असर नपर्ने
- कम्पनीको दर्ता खारेज
- १३६ — कार्यालयले दर्ता खारेज गर्न सक्ने
- १३६क — कम्पनीको दर्ता खारेज सम्बन्धी विशेष व्यवस्था
- १३७ — दर्ता खारेज भएको कम्पनीको दर्ता पुनर्स्थापना
- शेयरधनीको संरक्षण

यस ऐनका सम्पूर्ण दफा, उपदफा, संशोधन टिप्पणी र सम्बद्ध ने.का.प. नजिर Hello Wokil भित्र खोज्नुहोस्।
